Gram altın fiyatı, uluslararası piyasadaki ons altın değeri ile dolar/TL kurunun birlikte kullanılmasıyla yaklaşık olarak hesaplanabilir. Ancak bankada veya kuyumcuda görülen nihai fiyat; alış-satış makası, ürün saflığı, işçilik ve piyasa koşulları nedeniyle teorik değerden farklı olabilir.
Ons altın fiyatı × dolar/TL kuru ÷ 31,1035 = 24 ayar saf gram altının yaklaşık TL değeri
Ons Altın Kaç Gramdır?
Altın piyasasında kullanılan troy ons birimi yaklaşık 31,1035 grama eşittir. Uluslararası ons fiyatı ABD doları cinsindendir. Bu nedenle önce bir ons altının TL değeri bulunur, ardından 31,1035’e bölünerek bir gram saf altının teorik değeri hesaplanır.
Örnek Gram Altın Hesaplaması
Rakamlar yalnızca yöntemi göstermek amacıyla varsayımsaldır:
- Ons altın: 3.000 dolar
- Dolar/TL: 40 TL
- Bir onsun TL değeri: 3.000 × 40 = 120.000 TL
- Bir gram saf altın: 120.000 ÷ 31,1035 = yaklaşık 3.858 TL
Bu sonuç ekran fiyatının birebir aynı olacağı anlamına gelmez. Kurumun alış ve satış fiyatı, işlem anındaki piyasa hareketi ve ürün türü fiyatı değiştirir.
24 Ayar, 22 Ayar ve 14 Ayar Nasıl Hesaplanır?
Ayar, altının saflık oranını ifade eder. 24 ayar altın teorik olarak saf altına en yakın üründür. Daha düşük ayarda altının yanında başka metaller bulunur.
| Ayar | Yaklaşık saflık oranı | Teorik hesap |
|---|---|---|
| 24 ayar | %99,9 civarı | Saf gram değerine yakın |
| 22 ayar | %91,6 | Saf gram değeri × 0,916 |
| 18 ayar | %75 | Saf gram değeri × 0,750 |
| 14 ayar | %58,5 | Saf gram değeri × 0,585 |
Takı fiyatında yalnızca içerdiği saf altın değil, işçilik, marka, tasarım ve satıcı marjı da bulunur. Bu nedenle kuyumcudaki 22 ayar bilezik fiyatı yalnızca saflık çarpımıyla belirlenmez.
Banka Gram Altını Neden Farklıdır?
Bankalarda altın hesabı kaydi olarak tutulur. Bankanın kendi alış ve satış kotasyonu bulunur. Alış-satış farkı işlem maliyetini oluşturur. Piyasanın sakin ve likit olduğu saatlerde makas daha dar olabilir; gece, hafta sonu veya sert hareketlerde genişleyebilir.
Kuyumcu Fiyatı Neden Değişir?
- Fiziki ürünün üretim ve dağıtım maliyeti.
- İşçilik ve ambalaj.
- Bölgesel arz-talep farkı.
- Kuyumcunun alış-satış marjı.
- Ürünün darphane, rafineri veya marka primi.
- Piyasadaki hızlı kur ve ons değişimi.
Gram Altın Fiyatını Hangi Unsurlar Etkiler?
Ons altın
Küresel altın fiyatı yükseldiğinde, kur sabit kalsa bile gram altının teorik değeri artar. Ons gerilediğinde ters etki oluşur.
Dolar/TL kuru
Ons sabitken dolar/TL yükselirse gram altının TL karşılığı artar. Bu nedenle ons düşerken gram altının düşmemesi mümkündür.
Makas ve yerel talep
Alış-satış farkı ve fiziki ürün talebi, hesaplanan teorik fiyatla gerçek işlem fiyatı arasındaki farkı büyütebilir.
Alış ve Satış Fiyatı Arasındaki Fark
Yatırımcının altın aldığı fiyat satış, elindeki altını kuruma sattığı fiyat ise alış fiyatıdır. Alım yapar yapmaz kâr oluşmamasının nedeni bu farktır. Başabaş noktasına ulaşmak için piyasa fiyatının önce makas kadar hareket etmesi gerekir.
Hesaplama Yaparken Sık Yapılan Hatalar
- Ons yerine normal ağırlık onsunu kullanmak.
- Dolar/TL alış ve satış kurunu karıştırmak.
- 22 ayar ürünü 24 ayar saf altın gibi hesaplamak.
- İşçilik ve makası yok saymak.
- Gecikmeli veriyle anlık işlem fiyatını karşılaştırmak.
Sık Sorulan Sorular
Gram altın yalnızca dolar yükselince mi artar?
Hayır. Ons altın yükselirken kur sabit kalırsa da artabilir. Ons ve kur birlikte değerlendirilmelidir.
Hesaplanan fiyat kuyumcuyla neden aynı çıkmaz?
Formül saf altının teorik değerini verir. Fiziki ürün primi, işçilik, satıcı marjı ve makas nihai fiyatı değiştirir.
Çeyrek altın gram fiyatından hesaplanabilir mi?
İçerdiği altın miktarı üzerinden yaklaşık değer bulunabilir; ancak basım, ürün primi ve alış-satış farkı nedeniyle piyasa fiyatı farklı olur.
Altın hesapları ve piyasa kavramlarıyla ilgili diğer yazılara ulaşabilirsiniz.