Altın alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki fark “makas aralığı” olarak adlandırılır. Banka veya kuyumcu altını yatırımcıdan daha düşük fiyata alır, yatırımcıya daha yüksek fiyata satar. Bu fark işlem maliyetidir ve piyasa koşullarına göre gün içinde değişebilir.
Altında Makas Aralığı Nedir?
Bir kurumun gram altın için 4.000 TL alış ve 4.100 TL satış fiyatı verdiği varsayılsın. Yatırımcı altını 4.100 TL’den alır; aynı anda geri satmak isterse 4.000 TL fiyatla karşılaşır. Aradaki 100 TL kurumun fiyat farkıdır.
Makas tutarı = satış fiyatı − alış fiyatı
Makas oranı = makas tutarı ÷ satış fiyatı × 100
Makas ne kadar genişse yatırımın başabaş noktasına gelmesi için piyasa fiyatının o kadar fazla yükselmesi gerekir.
Altın Makası Neden Açılır?
Piyasa saatleri ve likidite
Küresel ve yerel piyasaların aktif olduğu saatlerde daha fazla alıcı ve satıcı bulunur. Gece, hafta sonu veya tatil günlerinde fiyat sağlayıcılarının riski arttığı için kurumlar daha geniş marj uygulayabilir.
Sert fiyat hareketleri
Ons altın veya dolar/TL saniyeler içinde hızlı değiştiğinde kurum, aldığı ya da sattığı altının fiyat riskini dengelemekte zorlanabilir. Bu belirsizliğe karşı makas geçici olarak genişletilebilir.
Haber ve veri açıklamaları
Faiz kararı, enflasyon verisi, istihdam açıklaması veya jeopolitik gelişme öncesinde volatilite beklentisi artabilir. Fiyatlar sakinleştiğinde makas tekrar daralabilir.
Fiziki ürün maliyeti
Kuyumcuda ambalaj, rafineri primi, taşıma, sigorta ve stok maliyeti bulunabilir. Fiziki altına talep yükseldiğinde piyasa fiyatına eklenen prim de artabilir.
Kurum politikası
Her banka ve kuyumcu kendi maliyetine, işlem hacmine ve risk politikasına göre fiyat verir. Aynı anda farklı kurumlarda farklı makas görülmesi normaldir.
Banka Altın Makası Ne Zaman Artar?
- Uluslararası piyasalar kapalıyken.
- Hafta sonu ve resmi tatillerde.
- Kur veya ons altında sert hareket olduğunda.
- Piyasada fiyat akışı zayıfladığında.
- Kurumun altın işlemlerine talep hızla arttığında.
“Her bankada en iyi saat” şeklinde kesin bir zaman yoktur. Gerçek işlem öncesinde aynı anda alış ve satış fiyatları karşılaştırılmalıdır.
Kuyumcu Makası Neden Farklıdır?
Kuyumcu fiyatında bölgesel talep, ürün türü, işçilik ve stok durumu etkili olabilir. Gram külçe, çeyrek, bilezik ve takı ürünlerinin geri alım koşulları aynı değildir. İşçilikli üründe ödenen tutarın tamamı satış sırasında geri alınmayabilir.
| Ürün veya kanal | Makasın temel nedenleri |
|---|---|
| Banka altın hesabı | Kotasyon riski, piyasa saati, kurum marjı |
| Fiziki gram altın | Üretim, ambalaj, stok ve satıcı marjı |
| Çeyrek/ziynet altın | Darphane ürünü primi ve yerel talep |
| Takı ve bilezik | Saflık, işçilik ve geri alım yöntemi |
Makas Maliyeti Nasıl Azaltılır?
- İşlemden önce en az birkaç kurumun alış ve satış fiyatını aynı anda karşılaştırın.
- Yalnızca satış fiyatına bakmayın; geri alım fiyatını da kontrol edin.
- Piyasanın kapalı veya aşırı hareketli olduğu anlarda acele etmeyin.
- Fiziki üründe işçilik, sertifika ve geri alım şartlarını sorun.
- Sık al-sat yapmanın makas maliyetini büyüteceğini unutmayın.
- Toplam maliyete transfer, saklama ve hesap ücretlerini de ekleyin.
Makas Daralınca Alım Yapmak Garantili midir?
Hayır. Dar makas yalnızca işlem maliyetinin daha düşük olduğunu gösterir. Altın fiyatı alımdan sonra düşebilir. Makas ile piyasa yönü farklı konulardır.
Sık Sorulan Sorular
Altın makası hafta sonu neden yükselir?
Ana piyasalar kapalıyken güncel referans fiyat ve riskten korunma imkânı azalabilir. Kurum bu riski daha geniş fiyat farkıyla yansıtabilir.
Makas oranı mı tutarı mı önemlidir?
Farklı fiyat seviyelerini karşılaştırırken oran daha anlamlıdır; gerçek işlem maliyetini görmek için TL tutarı da hesaplanmalıdır.
Bankada mı kuyumcuda mı makas daha düşüktür?
Sabit bir cevap yoktur. Ürün, saat, kurum ve yerel talebe göre değişir. Aynı anda gerçek alış-satış fiyatı karşılaştırılmalıdır.
Gram altın hesaplama rehberini ve altın fiyatlarını etkileyen unsurları inceleyebilirsiniz.