Mevduat getirisi ana para, yıllık faiz oranı, vade gün sayısı ve yasal kesintilere bağlıdır. Bankalar kampanya ekranında yıllık brüt oran gösterebilir; hesaba geçen net tutar farklıdır. Karşılaştırma yaparken aynı para, tutar ve gün sayısı kullanılmalıdır.
Mevduat faizi formülü
Örnek amaçlı olarak 100.000 TL ana para, yıllık yüzde 40 brüt oran ve 32 gün vade varsayılsın. Yaklaşık brüt faiz, oran ondalık biçime çevrilerek hesaplanır. Bu örnek güncel teklif veya kazanç vaadi değildir.
| Adım | İşlem |
|---|---|
| Yıllık oran | Yüzde değeri ondalık biçime çevirme |
| Günlük pay | Yıllık getiriyi gün sayısına oranlama |
| Brüt getiri | Ana para × oran × vade |
| Net getiri | Brüt tutardan güncel kesintileri çıkarma |
Brüt ve net faiz farkı
Brüt faiz kesinti öncesi getiridir. Net faiz hesabınıza geçecek tutardır. Stopaj oranları vadeye, para birimine ve güncel düzenlemeye göre değişebileceği için banka ekranındaki net vade sonu tutarı esas alınmalıdır.
Vade uzarsa kazanç her zaman artar mı?
Gün sayısı artışı getiriyi artırabilir; ancak banka farklı vadelerde farklı yıllık oran sunabilir. Uzun vade paraya erişimi sınırlar ve oran değişim riskini beraberinde getirir. Bu nedenle yalnızca toplam kazanca değil likidite ihtiyacına da bakılmalıdır.
Bileşik faizle aynı mı?
Tek vadeli mevduat hesabı basit faiz mantığıyla hesaplanabilir. Vade sonunda getiri ana paraya eklenip yeniden bağlanırsa sonraki dönem bileşik etki oluşur. Ayrıntılar bileşik faiz rehberinde yer alır.
Karşılaştırmada yapılan hatalar
- Farklı vade günlerini aynı sanmak
- Brüt oranı net kazanç kabul etmek
- Kampanya şartını okumamak
- Erken çekim riskini göz ardı etmek
- Otomatik yenileme oranını kontrol etmemek
Hesap açma adımları için vadeli mevduat hesabı, bütçe planı için acil durum fonu yazılarını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bankanın oranı neden kişiye göre değişir?
Tutar, vade, yeni müşteri veya yeni para koşulu ve bankanın fiyatlaması teklifi değiştirebilir.
Vade sonunda para otomatik gelir mi?
Talimatınıza göre vadesiz hesaba geçebilir veya yeni vadeye bağlanabilir.
Pratik değerlendirme senaryosu
İki banka aynı yıllık oranı gösterse de biri 32, diğeri 45 günlük vade sunabilir. Brüt getiriyi doğrudan karşılaştırmak yanıltır. Aynı ana para ve aynı gün sayısı için net vade sonu tutarı hesaplandığında gerçek fark ortaya çıkar.
Tek bir ölçüte bağlı kalmamak neden önemli?
Stopaj, kampanya şartı ve gün hesabı net sonucu değiştirir. Oranın uzun süre aynı kalacağı varsayımı da bileşik hesapta hataya yol açar. Yenileme dönemindeki yeni oran ayrıca değerlendirilmelidir.
Kontrol ve kayıt adımı
Karşılaştırma tablosuna ana para, başlangıç-bitiş tarihi, brüt oran, net getiri ve vade sonu talimatını yazın. Sadece reklam ekranının görüntüsünü değil kesin teklif belgesini saklayın.
Bilgilendirme: Örnekler yaklaşık eğitim amaçlıdır. Güncel oran ve net tutar için banka ekranı esas alınmalıdır.
Yaygın yanlış yorumlar
Mevduat hesabında yıllık faiz oranını doğrudan aylık kazanç gibi okumak sık yapılan bir hatadır. Hesaplamada ana para, yıllık oran, gün sayısı ve bankanın kullandığı gün esası dikkate alınır; ardından yürürlükteki kesintiler net getiriyi etkiler. Kampanya oranları belirli tutar veya vade aralığıyla sınırlı olabilir.
Karar öncesi son kontrol
Doğrulama için bankanın hesaplama aracındaki vade sonu brüt ve net tutar ayrı ayrı kaydedilebilir. Aynı teklif başka bankayla karşılaştırılırken başlangıç tarihi ve vade günü eşit tutulmalıdır. Faiz oranı değişken bir ürüne aitse sabit vadeli mevduatla karıştırılmamalı; kesin tutar işlem onay ekranından kontrol edilmelidir.
Uygulamada dikkat edilecek ek nokta
Basit bir örnek tablo hazırlamak, faiz hesabındaki farkları görünür kılar: ana para, gün sayısı, brüt oran, brüt kazanç, kesinti ve net vade sonu tutarı ayrı sütunlarda yazılabilir. Bankanın sonucu kişisel hesaplamadan farklıysa gün esası, valör tarihi veya kampanya koşulu kontrol edilmelidir. İnternetteki eski oranlarla güncel teklif karıştırılmamalıdır.